Το ένα σκυρόδεμα και καμάρες, το άλλο μάρμαρο και απόλυτη ακρίβεια.
Δύο μνημεία, δύο εντελώς διαφορετικές λογικές κατασκευής
Αν βρεθείς μπροστά στο Κολοσσαίο στη Ρώμη και μετά στην Ακρόπολη στην Αθήνα, βλέπεις αμέσως πως πρόκειται για δύο τελείως διαφορετικά μνημεία. Δεν αλλάζει μόνο η μορφή τους ή ο λόγος που χτίστηκαν. Μεγάλη διαφορά έχουν και στα υλικά και στον τρόπο κατασκευής.
Το Κολοσσαίο άρχισε να χτίζεται το 72 μ.Χ. στα χρόνια του Βεσπασιανού και τελείωσε το 80 μ.Χ. από τον Τίτο. Δεν φτιάχτηκε από ένα μόνο υλικό. Οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν τραβερτίνη, έναν ανοιχτόχρωμο ασβεστόλιθο από το Τίβολι, μαζί με τούβλα και κυρίως ρωμαϊκό σκυρόδεμα, από ασβέστη, νερό και ηφαιστειακή στάχτη, που έκανε τις κατασκευές τους πολύ ανθεκτικές.
Στους εξωτερικούς τοίχους φαίνεται κυρίως ο τραβερτίνης. Στο εσωτερικό όμως υπάρχει ένα σύνολο από καμάρες, διαδρόμους και στοές που έγιναν με σκυρόδεμα και τούβλα. Δεν έπαιζε ρόλο μόνο το υλικό, αλλά και ο τρόπος που έχτιζαν οι Ρωμαίοι. Με καμάρες και θόλους μοίραζαν το βάρος και έφτιαχναν χώρους που άντεχαν μεγάλη πίεση και δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Το μάρμαρο και η ακρίβεια της Ακρόπολης
Η Ακρόπολη είναι άλλη περίπτωση. Ο Παρθενώνας και τα υπόλοιπα κτίρια χτίστηκαν τον 5ο αιώνα π.Χ., στην εποχή του Περικλή. Εδώ δεν υπάρχει αυτή η μίξη. Σχεδόν τα πάντα είναι από Πεντελικό μάρμαρο, που ερχόταν από το όρος Πεντέλη, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα.
Αυτό το μάρμαρο έχει κάτι ιδιαίτερο. Είναι λευκό, αλλά έχει μικρές ποσότητες σιδήρου και με τον καιρό παίρνει μια ελαφριά χρυσαφένια απόχρωση κάτω από τον ήλιο. Γι’ αυτό και ο Παρθενώνας αλλάζει όψη μέσα στη μέρα, από καθαρό λευκό σε πιο ζεστό χρώμα.
Η κατασκευή της Ακρόπολης στηρίζεται σε άλλη λογική. Όχι σε καμάρες, αλλά σε κολώνες και δοκάρια. Οι Έλληνες δούλευαν το μάρμαρο με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Τα κομμάτια έμπαιναν το ένα με το άλλο χωρίς κονίαμα, με μεταλλικούς συνδέσμους και άψογη εφαρμογή. Δεν υπάρχει σκυρόδεμα ούτε τούβλο. Υπάρχει πέτρα, κομμένη και τοποθετημένη με εξαιρετική ακρίβεια.
Διαφορά σκοπού και αντοχής στον χρόνο
Η βασική διαφορά φαίνεται και στον σκοπό. Το Κολοσσαίο ήταν χώρος θεάματος, για αγώνες, πολύ κόσμο και ένταση. Έπρεπε να αντέχει βάρος, κίνηση και φθορά. Η Ακρόπολη ήταν ιερός χώρος. Δεν χτίστηκε για να τη χρησιμοποιούν πλήθη, αλλά για να στέκει αρμονική και εντυπωσιακή.
Γι’ αυτό και οι Ρωμαίοι διάλεξαν υλικά που τους έδιναν ευκολία και αντοχή, όπως το σκυρόδεμα, ενώ οι Αθηναίοι έμειναν στο μάρμαρο, που είναι πιο δύσκολο υλικό, αλλά δίνει ξεχωριστό αποτέλεσμα. Το ένα είναι λύση για μεγάλη κατασκευή. Το άλλο θυμίζει περισσότερο γλυπτική σε μεγάλη κλίμακα.
Υπάρχει και μια λεπτομέρεια που δεν φαίνεται εύκολα. Το Κολοσσαίο έχασε με τα χρόνια μεγάλο μέρος από το εξωτερικό του υλικό, γιατί πολλές πέτρες αφαιρέθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν αλλού στη Ρώμη. Η Ακρόπολη έπαθε μεγάλες ζημιές κυρίως από πολέμους και εκρήξεις, όπως το 1687, όταν ο Παρθενώνας χτυπήθηκε από βόμβα.
Αν βρεθείς μπροστά στο Κολοσσαίο στη Ρώμη και μετά στην Ακρόπολη στην Αθήνα, βλέπεις αμέσως πως πρόκειται για δύο τελείως διαφορετικά μνημεία. Δεν αλλάζει μόνο η μορφή τους ή ο λόγος που χτίστηκαν. Μεγάλη διαφορά έχουν και στα υλικά και στον τρόπο κατασκευής.
Το Κολοσσαίο άρχισε να χτίζεται το 72 μ.Χ. στα χρόνια του Βεσπασιανού και τελείωσε το 80 μ.Χ. από τον Τίτο. Δεν φτιάχτηκε από ένα μόνο υλικό. Οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν τραβερτίνη, έναν ανοιχτόχρωμο ασβεστόλιθο από το Τίβολι, μαζί με τούβλα και κυρίως ρωμαϊκό σκυρόδεμα, από ασβέστη, νερό και ηφαιστειακή στάχτη, που έκανε τις κατασκευές τους πολύ ανθεκτικές.
Στους εξωτερικούς τοίχους φαίνεται κυρίως ο τραβερτίνης. Στο εσωτερικό όμως υπάρχει ένα σύνολο από καμάρες, διαδρόμους και στοές που έγιναν με σκυρόδεμα και τούβλα. Δεν έπαιζε ρόλο μόνο το υλικό, αλλά και ο τρόπος που έχτιζαν οι Ρωμαίοι. Με καμάρες και θόλους μοίραζαν το βάρος και έφτιαχναν χώρους που άντεχαν μεγάλη πίεση και δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Το μάρμαρο και η ακρίβεια της Ακρόπολης
Η Ακρόπολη είναι άλλη περίπτωση. Ο Παρθενώνας και τα υπόλοιπα κτίρια χτίστηκαν τον 5ο αιώνα π.Χ., στην εποχή του Περικλή. Εδώ δεν υπάρχει αυτή η μίξη. Σχεδόν τα πάντα είναι από Πεντελικό μάρμαρο, που ερχόταν από το όρος Πεντέλη, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα.
Αυτό το μάρμαρο έχει κάτι ιδιαίτερο. Είναι λευκό, αλλά έχει μικρές ποσότητες σιδήρου και με τον καιρό παίρνει μια ελαφριά χρυσαφένια απόχρωση κάτω από τον ήλιο. Γι’ αυτό και ο Παρθενώνας αλλάζει όψη μέσα στη μέρα, από καθαρό λευκό σε πιο ζεστό χρώμα.
Η κατασκευή της Ακρόπολης στηρίζεται σε άλλη λογική. Όχι σε καμάρες, αλλά σε κολώνες και δοκάρια. Οι Έλληνες δούλευαν το μάρμαρο με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Τα κομμάτια έμπαιναν το ένα με το άλλο χωρίς κονίαμα, με μεταλλικούς συνδέσμους και άψογη εφαρμογή. Δεν υπάρχει σκυρόδεμα ούτε τούβλο. Υπάρχει πέτρα, κομμένη και τοποθετημένη με εξαιρετική ακρίβεια.
Διαφορά σκοπού και αντοχής στον χρόνο
Η βασική διαφορά φαίνεται και στον σκοπό. Το Κολοσσαίο ήταν χώρος θεάματος, για αγώνες, πολύ κόσμο και ένταση. Έπρεπε να αντέχει βάρος, κίνηση και φθορά. Η Ακρόπολη ήταν ιερός χώρος. Δεν χτίστηκε για να τη χρησιμοποιούν πλήθη, αλλά για να στέκει αρμονική και εντυπωσιακή.
Γι’ αυτό και οι Ρωμαίοι διάλεξαν υλικά που τους έδιναν ευκολία και αντοχή, όπως το σκυρόδεμα, ενώ οι Αθηναίοι έμειναν στο μάρμαρο, που είναι πιο δύσκολο υλικό, αλλά δίνει ξεχωριστό αποτέλεσμα. Το ένα είναι λύση για μεγάλη κατασκευή. Το άλλο θυμίζει περισσότερο γλυπτική σε μεγάλη κλίμακα.
Υπάρχει και μια λεπτομέρεια που δεν φαίνεται εύκολα. Το Κολοσσαίο έχασε με τα χρόνια μεγάλο μέρος από το εξωτερικό του υλικό, γιατί πολλές πέτρες αφαιρέθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν αλλού στη Ρώμη. Η Ακρόπολη έπαθε μεγάλες ζημιές κυρίως από πολέμους και εκρήξεις, όπως το 1687, όταν ο Παρθενώνας χτυπήθηκε από βόμβα.
Γρηγόρης Κεντητός
sportime
Απλά μας ενδιαφέρει να ακούγονται όλες οι απόψεις χωρίς λογοκρισία.
Τα Μπουλούκια
Η παρούσα αρθρογραφία έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα. Ο αναγνώστης οφείλει να διασταυρώνει τις πληροφορίες για θέματα που τον ενδιαφέρουν. Τα κείμενα βασίζονται σε υλικό από Ελληνικές και ξενόγλωσσες δημοσιεύσεις, οι οποίες αναφέρονται στο μέτρο του δυνατού. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.