Τουρκικές λέξεις στην καθημερινή χρήση της γλώσσας μας

Κι όμως είναι...

Πολλές από τις πιο κάτω λέξεις γνώριζα ότι έχουν Τουρκική ρίζα. Ορισμένες άλλες όχι. Και μερικές δεν γνώριζα καθόλου ότι ήταν σε χρήση.

Χρησιμοποιούμε όμως άλλες λέξεις Τουρκικής προέλευσης οι οποίες δεν είναι σε χρήση στην Ελλάδα.

Ούτε που φανταζόμουνα ότι λέξεις - όπως τζάκι, καίκι, εργένης, καρπούζι, καβούκι, λεβέντης, φλιτσάνι, ή μενεξές - είναι Τουρκικής πρόελευσης.

Κάποιες άλλες φυσικά γνώριζα ότι είναι Τουρκικής προέλευσης όπως ντέρτι, ντουλάπι, μπαιράκι, μαραφέτι, γιουρούσι, τσιράκι ή τσογλάνι).

Ορίστε ο κατάλογος των λέξεων που βρήκα στο καλό ιστολόγιο του π. Χρήστου Παπαχρήστου. Νομίζω ότι θα ενδιάφερει πολλούς η ανάρτηση

○ γιαουρτι (πηγμένο γάλα),
○ γλεντι (διασκέδαση),
○ γιλεκο (περιθωράκιον),
○ γιαπι (οικοδομή),
○ γιακας (περιλαίμιο),
○ γιαρμας (ροδάκινο),
○ γινατι (πείσμα),
○ γιουρουσι (επίθεση),
○ γκεμι (χαλινάρι),
○ γουρι (τύχη),
○ γρουσουζης (κακότυχος),
○ γκαιντα (άσκαυλος),
○ δερβενι (κλεισούρα),
○ εργενης (άγαμος),
○ ζαμανια (μεγάλο χρονικό διάστημα),
○ ζαρζαβατικα (λαχανικά),
○ ζορι (δυσκολία),
○ ζουμπουλι (υάκινθος),
○ καβουκι (καύκαλο),
○ καβγας (φιλονικία),
○ κεφι (ευδιαθεσία),
○ καβουρδιζω(φρυγανίζω-ξεροψήνω),
○ καζανι (λέβητας),
○ κασμας (αξίνα-σκαπάνη),
○ καικι (βάρκα),
○ καλεμι (γραφίδα),
○ καλουπι (μήτρα-πρότυπο),
○ καλπικος (κίβδηλος),
○ καπακι (σκέπασμα - κάλυμμα),
○ καραουλι (φρουρά-σκοπιά),
○ καρπουζι (υδροπέπων),
○ κουβας (κάδος-αγγείο),
○ κατσικα (ερίφι-γίδα),
○ κελεπουρι (ανέλπιστο εύρημα),
○ κιμας (ψιλοκομμένο κρέας),
○ κιοσκι (περίπτερο),
○ κολαι (ευκολία-άνεση),
○ κολαουζος (οδηγός),
○ κοπιτσα (πόρπη),
○ κοτζαμ (τεράστιος-πελώριος),
○ κοτσανι (μίσχος),
○ καφασι (κιβώτιο),
○ κοτσι (αστράγαλος),
○ κουβαρντας (γενναιόδωρος-ανοιχτοχέρης),
○ κουμπαρας (δοχείο χρημάτων),
○ κουσουρι (ελάττωμα-μειονέκτημα),
○ κουτουρου (ασύνετα-απερίσκεπτα),
○ λαγουμι (υπόνομος-οχετός),
○ λαπας (χυλός),
○ λεβεντης (ανδρείος-ευσταλής),
○ λεκες (κηλίδα),
○ λελεκι (πελαργός),
○ λουκι (υδροσωλήνας),
○ μαγια (προζύμη-ζυθοζύμη),
○ μαγκαλι (πύραυνο),
○ μαγκουφης (έρημος),
○ μαιντανος (πετροσέλινο-μακεδονίσι),
○ μαντζουνι (φάρμακο),
○ μαουνα (φορτηγίδα),
○ μαραζι (φθίση),
○ μαραφετι (μικρό εργαλείο),
○ μασουρι (μικρό ξύλο),
○ μαχαλας (συνοικία),
○ μελτεμι (άνεμος ετησίας),
○ μαναβης (οπωροπώλης),
○ μπακαλης (παντοπώλης),
○ μεζες (ορεκτικά),
○ μενεξες (εύοσμο λουλούδι),
○ μεντεσες (στρόφιγγα),
○ μερακι (πόθος),
○ μερεμετι (επισκευή-επιδιόρθωση),
○ μουσαμας (κερωμένο-αδιάβροχο ύφασμα),
○ μουσαφιρης(φιλοξενούμενος-επισκέπτης),
○ μπαγιατικο (μη νωπό),
○ μπαγλαρωνω (δένω-φυλακίζω),
○ μπαιρακι (σημαία),
○ μπαλτας (πελέκι),
○ μπαμια (ιβίσκος ο εδώδιμος),
○ μπαμπας (πατέρας),
○ μπαμπαλης (ο πολύ γέρος),
○ μπαξες (περιβόλι-κήπος),
○ μπαρουτι (πυρίτιδα),
○ μπατζακι (κνήμη-σκέλη),
○ μπατζανακης (σύγαμπρος-συννυφάδα),
○ μπατιρισα (πτωχεύω-χρεοκοπώ),
○ μπαχαρικο (αρωματικό άρτυμα),
○ μπεκρης (μέθυσος),
○ μπελας (ενόχληση),
○ μπογια (βαφή-χρώμα),
○ μπογιατζης (ελαιοχρωματιστής)
○ μποι (ανάστημα-ύψος),
○ μπολικος (άφθονος),
○ μποστανι (λαχανόκηπος),
○ μποσικος (χαλαρός),
○ μπουζι (πάγος-ψύχρα),
○ μπουλουκι (στίφος-άτακτο πλήθος),
○ μπουλουκος (καλοθρεμμένος-παχουλός),
○ μπουνταλας (κουτός-ανόητος),
○ μπουντρουμι (φυλακή),
○ μπουρι (καπνοσωλήνας),
○ μπορα (καταιγίδα)
○ μπουτι (μηρός),
○ μπουχτισμα (κορεσμός),
○ ναζι (κάμωμα-φιλαρέσκεια),
○ νταμαρι (φλέβα-λατομείο),
○ νταμπλας (αποπληξία),
○ νταντα (παραμάνα-τροφός),
○ νταραβερι (συναλλαγή-αγοραπωλησία),
○ ντελαλης (διαλαλητής),
○ ντερτι (καημός),
○ νταβαντουρι (σύγχυση),
○ ντελης (παράφρονας),
○ ντιβανι (κρεβάτι),
○ ντιπ για ντιπ (ολωσδιόλου),
○ ντουβαρι (τοίχος),
○ ντουλαπι (ιματιοθήκη),
○ ντουμανι (καταχνιά-καπνός),
○ ντουνιας (κόσμος-ανθρωπότητα),
○ παζαρι (αγορά-διαπραγμάτευση),
○ παντζαρι (κοκκινογούλι-τεύτλο),
○ πατζουρι (παραθυρόφυλλο),
○ παπουτσι (υπόδημα),
○ περβαζι (πλαίσιο θυρών),
○ πιλαφι (ρύζι),
○ ραχατι (ησυχία)
○ σακατης (ανάπηρος),
○ σαματας (θόρυβος),
○ σεντουκι (κιβώτιο),
○ σερτικο (τσουχτερό, βαρύ),
○ σιναφι (συντεχνία, κοινωνική τάξη),
○ σιντριβανι(πίδακας),
○ σιροπι (πυκνόρρευστο διάλυμα ζάχαρης),
○ σαινι (ευφυής),
○ ρακι (τσικουδιά, τσίπουρο),
○ ρουσφετι (χαριστική εξυπηρέτηση),
○ σοβας (ασβεστοκονίαμα),
○ σοι (καταγωγή-γένος),
○ σοκακι (δρόμος),
○ σομπα (θερμάστρα),
○ σουγιας (μαχαιράκι),
○ σουλουπι (μορφή-σχήμα),
○ ταμπλας (αποπληξία-συγκοπή),
○ ταπι (χωρίς χρήματα),
○ ταραμας (αυγοτάραχο),
○ τασακι (σταχτοδοχείο),
○ ταχινι (αλεσμένο σουσάμι),
○ ταψι (μαγειρικό σκεύος),
○ τεκες (καταγώγιο),
○ τεμπελης (οκνηρός-ακαμάτης),
○ τενεκες (δοχείο),
○ τερτιπι (τέχνασμα-απάτη),
○ τεφαρικι (εκλεκτό-αριστούργημα),
○ τεφτερι(κατάστιχο),
○ τζακι (παραγώνι),
○ τζαμι (υαλοπίνακας-γυαλί),
○ τζαναμπετης (κακότροπος-δύστροπος),
○ τσαμπα (δωρεάν),
○ ταβανι (οροφή),
○ τοπι (σφαίρα),
○ τουλουμι (ασκός),
○ τουλουμπα (αντλία),
○ τουμπεκι (σιωπή),
○ τραμπα (ανταλλαγή),
○ τσαιρι (λιβάδι-βοσκοτόπι),
○ τσακαλι (θώς),
○ τσακιρης (γαλανομάτης),
○ τσακμακι (αναπτήρας),
○ τσαντα (δερμάτινη θήκη),
○ τσαντιρι (σκηνή),
○ τσαπατσουλης (ανοικοκύρευτος-άτσαλος),
○ τσαρκα (επιδρομή-περιπλάνηση),
○ τσαντιζω (εξοργίζω-προσβάλω),
○ τσαχπινης(κατεργάρης-πονηρός),
○ τσεπη (θυλάκιο),
○ τσιγκελι(αρπάγη-σιδερένιο άγκιστρο),
○ τσιμπουκι (καπνοσύριγγα),
○ τσιφουτης-τσιγκουνης (φιλάργυρος),
○ τσιρακι (ακόλουθος),
○ τσισα (ούρα),
○ τσιφτης (άψογος-ικανός),
○ τσουβαλι (σακί),
○ τσουλουφι (δέσμη μαλλιών),
○ τσομπανης (βοσκός-ποιμένας),
○ τζογλανι (νέος)
○ τσοπανης (βοσκός)
○ φαρασι (φτυάρι-σκουπιδολόγος),
○ φαρσι (τέλεια-άπταιστα),
○ φλιτζανι (κύπελλο),
○ φυντανι (φυτώριο),
○ φιστικι (πιστάκη),
○ φυτιλι (θρυαλλίδα),
○ φουκαρας (κακομοίρης-άθλιος),
○ φουντουκι (λεπτοκάρυο-λευτόκαρο),
○ φραντζολα (ψωμί),
○ χαβουζα (δεξαμενή νερού),
○ χαζι (ευχαρίστηση),
○ χαλαλιζω (συγχωρώ),
○ χαλι (άθλιο),
○ χαλι (τάπητας),
○ χαλκας (κρίκος),
○ χαμαλης(αχθοφόρος),
○ χαμπαρια (αγγελία-νέα),
○ χατιρι (χάρη),
○ χανι (πανδοχείο),
○ χαπι (καταπότι),
○ χαραμι (άδικα),
○ χαρμανης (χασισοπότης),
○ χαρτζιλικι (μικρό χρηματικό ποσό),
○ χασαπικο (κρεοπωλείο),
○ χαβας (μουσικός σκοπός)
○ χαφιες(καταδότης),
○ χουζουρεμα (ανάπαυση),
○ χουι (ιδιοτροπία),
○ χουνερι (πάθημα-εξαπάτηση).

του Παναγιώτη Τελεβάντου

pournari